Tijd voor nieuwe keurmerken

2

Het Keurmerk als informatie
In de hoogontwikkelde landen zijn de consumenten bewust geworden van de impact van hun koopgedrag. Omdat mensen bewust de “juiste waren” willen aanschaffen zijn er talloze gedragscodes door het bedrijfsleven afgesproken die deze keuze aanprijzen door middel van een keurmerk. Zowel nationaal als internationaal erkende keurmerken worden gebruikt om de ecologische, gezonde of sociale kant van een eindproduct in de winkelschappen aan te bevelen. Zo is er de Rainforest Alliance, een keurmerk dat de bescherming of instandhouding van regenwouden in de productieketen van een product aantoont. Of bijvoorbeeld de Max Havelaar sticker op de koffieverpakkingen die laat zien dat de koffieboeren in deze productieketen een iets hoger loon hebben gekregen vergeleken met de boeren die niet aan deze keten deelnemen. Er zijn nog veel meer voorbeelden te noemen.

Het aantal keurmerken is echter zo groot geworden dat het er op begint te lijken dat er geen keurmerken meer nodig zijn. Men ziet door de bomen het bos niet meer. Alle ketens hebben wel een keurmerk voor het een of ander dat met grote letters op de productverpakking staat. Zijn al deze ketens dan ook helemaal schoon geworden? Is er geen uitbuiting meer in de kledingbranche? Geen overbevissing van de zee meer? Worden er geen regenwouden meer weggekapt. Het keurmerk lijkt te zijn verworden tot een reclamesticker: “Kijk eens hoe goed dit product is”, lijkt het te schreeuwen. Er is helaas nog genoeg mis in de verschillende ketens. Misschien geeft een kledingkeurmerk terecht aan dat er in de keten volgens de internationale arbeidsstandaarden van de ILO (International Labour Organisation) wordt gewerkt. Maar de roofbouw van het land waar de katoenproductie plaatsvindt is niet altijd meegenomen in de rekenmethode van het keurmerk.

Informatiepositie van de Verkoper
Vanuit het bedrijfsleven wordt veel geklaagd dat men niet goed weet of de eigen leveranciers van grondstoffen wel schoon opereren: Zijn deze lappen textiel wel kindertraanvrij? We weten het niet. Is dit erts wel zonder dwangarbeid gedolven? We weten het niet. Wat is de vervuiling die dit hout bij de kap heeft opgeleverd? We weten het niet.

Als dit allemaal zo onbekend is, is onderzoek en transparantie broodnodig. Eis van de leverancier dat deze schone waar levert. Als hij dit niet kan, kies dan een andere leverancier: dat is marktwerking. Door goed geïnformeerde keuzes komen vanzelf de beste boven drijven. Dit is ons allemaal verteld en verkocht als waarheid.

Informatiepositie van de Consument
Helaas heeft niet iedereen de juiste informatie. Informatie over een product en de productieketen komt in de laatste plaats bij de consument terecht. Daarom pleit ik voor het invoeren van een extra label. Bij gebrek aan informatie over de productiepraktijk moet dit vermeld worden. Neem bijvoorbeeld de organisatie True Price. Deze organisatie heeft een rekenmethode ontwikkeld waarmee een schatting van de werkelijke prijs van een product wordt weergegeven. Neem een meubelverkoper. De meubelketen heeft als kosten de grondstoffen, arbeid, machinerie en transport.

Als je hier echter de prijs van ontbossing en CO2 uitstoot bij optelt kom je tot de “echte prijs”. Er zijn al bedrijven die hun productieproces door True Price laten doorlichten om tot een beter inzicht in hun eigen impact te komen. Dit is lovenswaardig, maar leidt niet noodzakelijkerwijs tot beter gedrag.

Delen.

Over de auteur

Lucas van Bilderbeek

Engels docent, webredacteur, Japanoloog, loopt ook rond op de WBS en Jong WBS.

  • Kenan

    Kijk. Dit is nu een echt progressief idee! Niet langer in de verdediging, maar de aanval inzetten. De partij van de arbeid komt zo weer voor de arbeider op. Want die arbeider bestaat nog steeds, alleen niet in NL, maar in een klein hokje met een onveilige naaimachine.
    Laat de grootkapitalisten maar openheid geven over hun productieketen. Ik ben bemieuwd of er dan nog steeds zoveel brave jongens bij zitten als ze ons willen laten geloven

  • Lucas V Bilderbeek