Klimaat & Energie

0

Tijdens de Politieke Ledenraad op 19 september is een motie goedgekeurd die de Tweede Kamerleden en fractievoorzitter van de PvdA oproept om zich aan ambitieuzere klimaat – en energiedoelstellingen te committeren dan die in het SER-energieakkoord zijn vastgelegd. En op korte termijn met concrete initiatieven te komen om de bovengenoemde ambities waar te maken.

Het is duidelijk dat dit thema een belangrijk punt is van PvdA-leden en (potentiele) kiezers. Het is daarom belangrijk als PvdA om meer profiel op het gebied van Energie en Klimaat uit te dragen en daarin ambitieus en leidend te zijn! In dit stuk doen wij een aantal ambitieuze voorstellen en gaan hier graag een strategische discussie over aan! Dit willen we graag aan jullie als voorzet aanbieden voor de Politieke Ledenraad van 14 november.

Klimaat nationaal
De uitspraak van de rechter in het kader van de Urgenda zaak ligt alweer een paar weken achter ons, maar zal (ook in internationaal perspectief) nog een tijd actueel blijven. Inhoudelijk zouden wij graag zonder uitstel verder gaan met ambitieuze doelstellingen. In het licht van de gekozen lijn van het in beroep gaan, is het goed dat de partij hierover een duidelijk uitspraak heeft gedaan: tijdens de looptijd van de rechtszaak beschouwt de PvdA de uitspraak van de rechter als bindend en moeten er de nodige maatregelen worden getroffen. En de ambities moeten omhoog!

Het Energieakkoord is niet meer ambitieus genoeg. ECN/PBL hebben een eerste aanzet gegeven van wat er zou moeten gebeuren. Daarover zijn wij van mening dat de voorstellen rondom meer bijstook van biomassa en biobrandstoffen de transitie beperken en voor de langere termijn geen oplossing zijn. Het zou ook het opzeggen van het Energieakkoord betekenen. Naar ons idee dient de kern van het Energieakkoord overeind te blijven, om niet te verzanden in eindeloos gepolder. Gezocht moet worden naar maatregelen waardoor het Energieakkoord wordt versterkt zonder dat het steun verliest. Een stevige kop op het energieakkoord dus, met een ‘coalition of the willing’.

Wij zien dit moment ook als een kans voor de PvdA om een eigen geluid te laten horen. Mede gezien het feit en de wens om minder gas op te pompen in Groningen. De PvdA moet met een verstandig Lange Termijn Transitieplan Gas komen rondom het gebruik en langzame uitfasering van gas uit Nederland.

Concreet: Laat minister Kamp versneld met een voorstel komen tot uitrol van warmtenetten (uit hernieuwbare bron) in de hoogstedelijke gebieden met veel oudere woningen. Daarbuiten krijgen VvE’s en eigenaren van huurwoningen de verplichting (via het bouwbesluit) hun woningen binnen 10 jaar op label B te krijgen (bouwjaar voor 1993) of label A (bouwjaar na 1993). Eigen woningbezitters krijgen hiervoor 20 jaar de tijd en mogen hiervoor belastingvrij sparen. Met een dergelijk plan kunnen we concreet invulling geven aan onze solidariteit met de Groningers, een bijdrage leveren aan de woonlastenverlaging voor de sociale huurders en de bouwsector een grote impuls geven. Ons idee is daarbij dat er geen grote subsidies worden verstrekt, er kan volstaan met een verlaagd BTW-tarief en enkele aanvullende fiscale voordelen voor zij die deze investeringen in hun woning doen.

Klimaat Internationaal
In december van dit jaar vindt de VN-conferentie CoP21 plaats, de ultieme gelegenheid om ambitieuze internationale afspraken te maken over het terugdringen van CO2 uitstoot en het aanpassen aan de gevolgen van Klimaatverandering in gebieden die daar (nog) niet resilient in zijn.

Velen zien deze conferentie als een laatste kans van deze generatie politici om het tij te keren. China en Amerika zijn aan boord. Er is geen excuus meer om voorzichtig te zijn. Wij vragen van de PvdA om in de coalitie met de VVD, en daarna in EU verband, te pleiten voor een naar boven bij te stellen commitment. Dat hoeft niet altijd te gaan over verplichte hogere percentages, aanvullende maatregelen kunnen dat ook faciliteren. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen mitigatie (verlagen van CO2 uitstoot) en adaptatie (aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering zoals droogte, overstromingen, etc). Een noodzakelijke stap is om rondom het ETS te pleiten voor een internationale Climate Action Reserve, additionele financiering gericht op het ondersteunen van adaptatiemaatregelen in ontwikkelingslanden.

Op dit moment voldoet Nederland niet aan haar Fair Share, die op een bedrag van 2,1 miljard euro zou moeten uitkomen in 2020. Nederland richt zich nu op het streefbedrag van 1,2 miljard aan klimaatfinanciering.

Stranded Assets
Bij de behandeling van de resolutie De Bakens Verzetten heeft PvdA Duurzaam een motie ingediend over Stranded Assets. Fossiele bedrijven, maar ook pensioenfondsen en overheden, ontlenen hun waarde (grotendeels) aan fossiele reserves en beschikbare fossiele energiebronnen. Gezien het groeiend inzicht dat de klimaatwijziging een serieuze mondiale aanpak behoeft, is strengere regulering van de uitstoot van CO2 binnen enkele jaren zeer denkbaar. Als er sprake is van het besef van reserves op een balans, die minder waard zijn dan ooit ingeschat, en daardoor min of meer vast zitten, spreekt men van stranded assets. Assets die vastzitten, omdat verkoop zorgt voor een lager balansresultaat. Daardoor wordt vernieuwing en investering in andere methoden en producten (niet-fossiel) afgeremd.

Regulering zal tot koersval van aandelen leiden en mogelijk de stabiliteit van de economie aantasten en grote gevolgen hebben voor werkgelegenheid en pensioenen. Er zijn dus twee schijnbaar polaire risico’s die spelen: teveel CO2 veroorzaken door alle fossiele brandstoffen te gebruiken, waardoor we boven de 2 graden verwarming uitkomen, of beperken van het gebruik van alle fossiele brandstoffen, waardoor er balansproblemen gaan ontstaan, met mogelijk economische ontwrichting.

Oplossing: De enige verstandige oplossing is om gradueel en verstandig de investeringen los te laten en af te schrijven in fossiele bronnen (en daaraan gerelateerde producten). Een verstandige optie voor de Nederlandse regering zou zijn om een dialoog te starten met bedrijven met stranded assets over dit onderwerp en daarbij te streven om op een gezamenlijke strategie uit te komen om de bubbel te laten leeglopen.

Politiek gezien is dit echter een lastig verhaal, het zou kunnen worden gezien als het ondersteunen van ‘foute’ bedrijven. Ook zouden er problemen kunnen optreden in het kader van staatssteun c.q. het schaden van de internationale concurrentiepositie. Toch kan om deze redenen het probleem van de stranded assets niet worden genegeerd. Het is bij uitstek een onderwerp waar de PvdA met haar kritische houding ten aanzien van multinationals en onethische bedrijven leiderschap in kan tonen. Ook zal de Nederlandse overheid haar eigen stranded assets moeten vaststellen en afwaarderen.

Verder zien we dat er van diverse kanten acties zijn om investeerders (o.a. ABP) hun geld te laten terugtrekken uit de fossiele industrie. Wij vinden dat de PvdA zich hierbij moet aansluiten: via een verstandig plan komen tot afbouw van onze investeringen in fossiele energie. Een dergelijke aanpak past ook bij de PvdA: investeren in bedrijven in de fossiele industrie moet dus in het rijtje komen van bedrijven die zich bezondigen aan kinderarbeid en wapenhandel. Daarbij zouden we moeten oproepen dat bedrijven die in de fossiele energiesector zitten, meer dan de helft van hun investeringen dienen te besteden aan duurzame technologieën.

In relatie tot dit onderwerp moet hetzelfde gesprek ook plaatsvinden met industrieën die nu nog vaak gebaseerd zijn op fossiele grondstoffen, zoals de chemie en de kunststof sector. Er zijn vele biobased en circulaire opties, die een transitie naar een minder fossiel afhankelijk bedrijfsleven mogelijk maken.

Delen.

Over de auteur

Rolf Steenwinkel

Rolf is actief binnen PvdA Duurzaam, een netwerk van PvdA-ers op het gebied van duurzaamheid.