Een arbeidsbestel voor alle werkende Nederlanders

1

Het kabinet springt in de bres voor het vaste contract en wil daarom de wildgroei aan flex- en zzp-contracten een halt toeroepen. Sympathiek, maar volkomen uit de tijd, want de afname van het percentage vaste contracten is niet meer te stoppen. Asscher zou er verstandig aan doen te luisteren naar de Baliegroep en de AWVN, die allebei de flexwerkers en zzp’ers in het arbeidsbestel willen opnemen.

Het tegeltje met de tekst ‘Alles woelt om verandering’, veel gebruikt in de jaren zestig maar oorspronkelijk afkomstig uit Psalmen, kan weer afgestoft worden. De eenentwintigste eeuw brengt een nieuwe (r)evolutie. De robotisering, informatisering, globalisering, flexibilisering en individualisering woelen tezamen met de nieuwe technologieën en de netwerksamenleving de oude akkers om. Het door vakbonden en sociaal-democraten be- vochten arbeidsbestel, gepokt en gemazeld in de Nederlandse overlegpolder na de Tweede Wereldoorlog, is aan een nieuwe fase toe. Hoe gaat dat eruitzien? En waarom?

Klik hier om het volledige artikel te lezen.

Delen.

Over de auteur

Paul F. van der Heijden

Paul F. van der Heijden is hoogleraar internationaal arbeidsrecht aan de Universiteit Leiden.

  • Lucas V Bilderbeek

    De problemen met de stelling van prof. van der Heijden worden voor een deel al aan de kaak gesteld door Annemarieke Nierop (http://www.politiekeledenraad.nl/wp-content/uploads/2015/09/art-nierop.pdf).
    De waarden van het sociaal recht die van Der Heijden onderscheidt vormen volgens hem de basis van sociale rechtvaardigheid (in verschillende uitdrukkingsvormen, afhankelijk van het tijdsgewricht waarnaar men kijkt). Tegelijkertijd begint hij zijn essay met de constatering dat werkgevers de flexwerkers zullen blijven ontslaan, dat het ontslagrecht ingewikkeld is en arbeid te duur. Dan vraag ik me eerlijk gezegd af voor wie deze sociale rechtvaardigheid gemaakt is. In lijn met de discussie die de laatste tijd steeds luider gevoerd wordt haalt van der Heijden het basisinkomen en een collectieve regeling voor alle werkenden (met veel individuele keuzemogelijkheid) aan als opties die een flexibeler arbeidsmarkt mogelijk maken.
    Het probleem wat ik hierbij waarneem is dat aan de kant van de werkgevenden alle risico’s van het in dienst hebben van werkenden worden afgewenteld op de maatschappij (want “je hebt toch een basisinkomen?”). Verder heb ik denk ik in reacties op andere artikelen op deze site genoeg gezegd over het basisinkomen.

    Een collectieve voorziening voor alle werkenden met maatwerk zou natuurlijk niet verkeerd zijn. Toch vind ik dit ook niet de oplossing. Er is ook genoeg onderzoek dat laat zien dat langdurige arbeidsovereenkomsten vaak resulteren in meer scholing (vanuit de werkgevende). Deze investeringen in de werkende scheppen niet alleen meer waardevolle werkenden, maar ook vertrouwensrelaties en loyaliteit tussen de werkende en werkgevende. Als we dit zouden afschuiven op een anonieme collectieve regeling doen we dit ook met loyaliteit en vertrouwen (waarden die misschien moeilijk te meten zijn, maar van groot belang).
    De waarden die dan overblijven zijn die van kortetermijndenken (korte flexcontracten en soepel ontslag) en winstmaximalisatie (niet willen betalen van werkgeverspremies voor de bestaande collectieve solidariteit).

    Ik kies dus toch liever voor het behoud van de arbeidsverhouding van lange duur.